Ngày 17/7, tại Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) phối hợp với Viện Nghiên cứu Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số (IID) tổ chức Diễn đàn “Hình thành hệ sinh thái hợp tác phát triển AI”. Sự kiện có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng lãnh đạo các bộ, ngành, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Tham dự Diễn đàn có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng; Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Thái Thanh Quý; Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cùng đại diện nhiều cơ quan, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh AI đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là diễn đàn kết nối các bên trong hệ sinh thái AI nhằm trao đổi định hướng, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để phát triển năng lực AI quốc gia.

Liên kết để chung tay xây dựng hệ sinh thái AI

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông nhấn mạnh, AI đang mở ra giai đoạn phát triển mới của nhân loại. Trong bối cảnh mới, các trường đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn phải trở thành trung tâm nghiên cứu liên ngành, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần xây dựng năng lực AI quốc gia cũng như bản đồ nhân lực AI của Việt Nam trong khu vực và quốc tế.

Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông hiện là một trong 8 trường đại học trọng điểm được lựa chọn phát triển Trung tâm AI quốc gia. Mới đây, Học viện cũng chính thức gia nhập Mạng lưới phát triển năng lực AI toàn cầu của UNESCO.

Học viện định hướng đưa AI vào toàn bộ hoạt động quản trị, giảng dạy, nghiên cứu và vận hành. Tuy nhiên, để xây dựng năng lực AI quốc gia không thể chỉ dựa vào nỗ lực của một cơ sở đào tạo mà cần sự liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức nhằm hình thành hệ sinh thái phát triển AI đồng bộ.

Phát biểu tại Diễn đàn, Chủ tịch Viện Phát triển chuyển đổi xanh, chuyển đổi số Việt Nam Tô Dũng cho biết các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học sẽ tăng cường hợp tác trên nhiều nhiệm vụ trọng tâm để tham gia đóng góp hoàn thiện thể chế, chính sách và lựa chọn chiến lược, mô hình chuyển đổi số quốc gia tiên tiến, tạo lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI, đồng thời xây dựng hệ thống tiêu chuẩn phù hợp.

Bên cạnh đó, việc hợp tác góp phần hình thành hệ sinh thái phát triển AI, ưu tiên nghiên cứu các kịch bản ứng dụng có giá trị và sức lan tỏa lớn, đồng thời phối hợp với Nhà nước đầu tư hoàn thiện hạ tầng số và các nền tảng AI. Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực AI; thúc đẩy hệ sinh thái hợp tác giữa Nhà nước, viện trường, doanh nghiệp và người dân; mở rộng ứng dụng trong sản xuất, học tập, nghiên cứu, đồng thời khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tham gia sáng tạo, đóng góp cho sự phát triển AI của Việt Nam.

Tập trung vào 5 trụ cột chiến lược để phát triển AI

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực trung tâm tạo đột phá phát triển kinh tế-xã hội, trong đó chuyển đổi số là một trụ cột then chốt. Thời gian qua, Chính phủ đã trình Quốc hội hoàn thiện các thể chế về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; Quốc hội ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, Chính phủ ban hành Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho phát triển và ứng dụng AI.

Theo Phó Thủ tướng, điều quan trọng hiện nay là phải thay đổi tư duy. AI không thể được phát triển theo cách riêng lẻ của từng cơ quan, tổ chức mà phải hình thành hệ sinh thái liên kết giữa Nhà nước – nhà trường, viện nghiên cứu – doanh nghiệp.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng chiến lược và hoàn thiện hạ tầng; các trường đại học, viện nghiên cứu là hạt nhân đào tạo nhân lực, nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi; doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong đầu tư, đặt hàng, giải quyết các bài toán thực tiễn và thương mại hóa sản phẩm. Sự liên kết này phải thực chất, hiệu quả.

Để phát triển AI trong giai đoạn mới, Phó Thủ tướng đề nghị tập trung vào 5 trụ cột chiến lược.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế và cơ chế quản trị AI, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng AI, đồng thời bảo đảm AI được phát triển an toàn, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm.

Thứ hai, phát triển hạ tầng số và nền tảng dữ liệu an toàn, tin cậy; cần đẩy mạnh xây dựng trung tâm dữ liệu quốc gia, hình thành các nền tảng chia sẻ dùng chung gắn với bảo đảm an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Thứ ba, phát triển nguồn nhân lực AI chất lượng cao, không chỉ đào tạo đội ngũ sử dụng AI mà còn phải làm chủ công nghệ lõi, nghiên cứu và phát triển các mô hình AI của Việt Nam.

Thứ tư, vận hành hiệu quả hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên cơ sở liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, với cơ chế phối hợp và phân công rõ ràng.

Thứ năm, mở rộng hợp tác quốc tế, chủ động tiếp cận tri thức mới, thu hút chuyên gia giỏi, tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu.

Phó Thủ tướng đề nghị các sáng kiến, đề xuất tại Diễn đàn cần sớm được cụ thể hóa thành chính sách, chương trình và dự án, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển AI của đất nước.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp đã trao đổi nhiều nội dung về chiến lược phát triển AI, mô hình hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực AI, xây dựng hạ tầng dữ liệu, cũng như thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu. Các ý kiến đều thống nhất rằng việc tăng cường liên kết giữa Nhà nước – nhà trường – viện nghiên cứu – doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để xây dựng hệ sinh thái AI toàn diện, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có năng lực cạnh tranh cao về trí tuệ nhân tạo trong khu vực và trên thế giới.

Việc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông tham gia đồng tổ chức Diễn đàn tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Học viện trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo, đồng thời thể hiện cam kết đồng hành cùng Chính phủ, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác trong nước, quốc tế để xây dựng hệ sinh thái AI Việt Nam phát triển bền vững, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.