60 năm trước, Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện được thành lập để giải quyết những bài toán kỹ thuật của ngành Bưu điện trong hoàn cảnh đất nước còn nhiều gian khó. Sáu thập kỷ sau, những bài toán ấy đã thay đổi, công nghệ không ngừng thay đổi, nhưng tinh thần nghiên cứu từ thực tiễn, làm chủ công nghệ và giải quyết những vấn đề của thực tiễn vẫn là mạch nối xuyên suốt hành trình phát triển của Viện.

Ngày 17/9/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện (RIPT), Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm ngày thành lập (17/9/1966 – 17/9/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba lần thứ hai.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Viện KHKT Bưu điện.

Tham dự buổi lễ có Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân; GS.TSKH. Đỗ Trung Tá, nguyên UVTW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Bưu chính, Viễn thông, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện; TS. Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính, Viễn thông Mai Liêm Trực; các Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính, Bùi Hoàng Phương; các nguyên Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Trần Đức Lai, Nguyễn Minh Hồng, Nguyễn Thành Hưng.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân chào mừng các đại biểu tham dự buổi Lễ.

Cùng dự có lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện qua các thời kỳ; các chuyên gia, đối tác trong nước và quốc tế; các thế hệ nhà giáo, nhà khoa học, cán bộ, viên chức, người lao động và sinh viên.

Từ những bài toán của ngành đến năng lực làm chủ công nghệ

Ngày 17/9/1966, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 180/CP thành lập Viện Nghiên cứu Khoa học Kỹ thuật Bưu điện và Truyền thanh, tiền thân của Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện ngày nay.

Ra đời trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh, Viện bắt đầu từ nhiệm vụ nghiên cứu, giải quyết những yêu cầu thực tế của mạng lưới thông tin liên lạc. Từ những điều kiện ban đầu còn nhiều khó khăn, các thế hệ cán bộ, kỹ sư, nhà khoa học của Viện đã kiên trì nghiên cứu, từng bước làm chủ công nghệ, tạo ra những sản phẩm, giải pháp phục vụ trực tiếp cho sự phát triển của ngành.

60 năm qua cũng là 60 năm Viện đồng hành cùng nhiều chặng đường phát triển của ngành Bưu chính Viễn thông. Những công nghệ từng là mới mẻ dần trở thành nền tảng; những bài toán kỹ thuật của ngày hôm qua nhường chỗ cho những yêu cầu mới của mạng viễn thông, hạ tầng số và nền kinh tế số. Đối tượng nghiên cứu luôn vận động, nhưng điều được Viện duy trì xuyên suốt là năng lực đặt vấn đề từ thực tiễn và tìm lời giải bằng khoa học, công nghệ.

Từ thông tin vệ tinh, đo lường – hiệu chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đến mạng và hạ tầng thông tin, nhiều thế hệ cán bộ của RIPT đã trực tiếp tham gia nghiên cứu, phát triển và đưa các kết quả khoa học – công nghệ vào ứng dụng. Qua đó, Viện từng bước xây dựng đội ngũ chuyên gia, mở rộng hoạt động đào tạo, hợp tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, hình thành năng lực nghiên cứu ngày càng gắn chặt với nhu cầu phát triển của ngành và xã hội.

Một đóng góp quan trọng khác trong hành trình 60 năm là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Nhiều thế hệ cán bộ, nhà khoa học trưởng thành từ Viện đã trở thành các chuyên gia và cán bộ quản lý nòng cốt, tiếp tục đóng góp cho ngành và đất nước.

Những đóng góp bền bỉ ấy đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Độc lập hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì cùng nhiều giải thưởng khoa học và công nghệ.

Tại Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập, Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện tiếp tục vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba lần thứ hai, ghi nhận những thành tích trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và những đóng góp đối với sự phát triển của ngành.

Từ công trình nghiên cứu đến sản phẩm và giá trị thực tiễn

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính chúc mừng các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, nhà khoa học và người lao động của Viện nhân dấu mốc 60 năm thành lập.

Thứ trưởng đánh giá Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện là đơn vị giàu truyền thống, có những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của ngành Bưu chính Viễn thông và đất nước. Hành trình 60 năm đã hun đúc bản lĩnh của một trong những cơ sở nghiên cứu đầu tiên của ngành, nơi nhiều thế hệ cán bộ đã vượt qua khó khăn, kiên trì làm chủ công nghệ và giải quyết những bài toán từ thực tiễn.

Trước yêu cầu phát triển mới của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thứ trưởng đề nghị Viện tiếp tục phát huy nền tảng 60 năm, đồng thời tạo ra những đột phá mới.

Trước hết, Viện cần lựa chọn những hướng nghiên cứu chiến lược, hướng tới làm chủ các công nghệ lõi trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), mạng thế hệ mới, Internet vạn vật (IoT), công nghệ vệ tinh, dữ liệu lớn và các công nghệ số. Hoạt động nghiên cứu không chỉ dừng ở ứng dụng mà cần từng bước nâng cao năng lực chủ động công nghệ, giải quyết những bài toán của đất nước và tạo ra giá trị thực chất cho xã hội.

Cùng với đó là sự chuyển dịch từ tư duy “có công trình” sang tạo ra sản phẩm cụ thể và tác động thực tế. Bên cạnh công bố khoa học và sở hữu trí tuệ, Viện cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Một định hướng quan trọng khác là xây dựng Viện trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo, kết nối giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp, đồng thời chủ động tham gia giải quyết những bài toán lớn của quốc gia về hạ tầng số, an toàn thông tin, chủ quyền công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Phát huy lợi thế trong hệ sinh thái PTIT

Đây cũng là hướng đi RIPT đang từng bước xác lập trên nền tảng kết hợp giữa nghiên cứu, đào tạo và hợp tác doanh nghiệp.

Lợi thế của Viện không chỉ nằm ở truyền thống nghiên cứu 60 năm mà còn ở vị trí trong Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, nơi nghiên cứu, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và kết nối doanh nghiệp có thể được triển khai trong cùng một hệ sinh thái.

Phát biểu đáp từ tại buổi lễ, PGS.TS. Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện nhấn mạnh, Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện là một phần không thể tách rời trong hành trình phát triển của PTIT. Những đóng góp của Viện không chỉ được thể hiện qua các đề tài, công trình hay sản phẩm nghiên cứu, mà còn ở con người, tri thức, năng lực nghiên cứu và văn hóa khoa học được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đây là nền tảng để Học viện tiếp tục hướng tới xây dựng PTIT trở thành đại học nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và dẫn dắt công nghệ.

Từ nền tảng đó, một kết quả nghiên cứu có thể tiếp tục được hoàn thiện trong môi trường đào tạo, kiểm chứng qua những bài toán thực tế của doanh nghiệp và tiến tới ứng dụng, chuyển giao. Ngược lại, những vấn đề đặt ra từ doanh nghiệp và thực tiễn phát triển của ngành có thể trở thành đề bài cho các nhóm nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên.

Sự kết nối này mở ra khả năng rút ngắn khoảng cách giữa tri thức được tạo ra trong phòng thí nghiệm với công nghệ và sản phẩm đi vào đời sống; đồng thời tạo môi trường để phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, xây dựng các phòng thí nghiệm hiện đại, thu hút và phát huy nguồn lực trí thức trẻ.

Các hướng nghiên cứu của Viện vì thế cũng đang mở rộng sang những lĩnh vực công nghệ có tiềm năng tạo ra các không gian phát triển mới, phù hợp với định hướng của Học viện trong giai đoạn tới.

Tiếp nối truyền thống bằng những giá trị mới

Nhìn lại chặng đường 60 năm, PGS.TS. Ngô Quốc Dũng, Viện trưởng Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện nhấn mạnh, điều làm nên một RIPT vững vàng và bản lĩnh hôm nay không chỉ là những công trình khoa học phục vụ đất nước, mà còn nằm ở con người và tinh thần “Sáng tạo – Tiên phong – Tận tụy”.

PGS.TS. Ngô Quốc Dũng – Viện trưởng Viện KHKTBĐ đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Viện

Đó là tầm nhìn, sự quyết đoán của các thế hệ lãnh đạo đi trước; là sự cần mẫn, sáng tạo, không ngại gian khó của lớp lớp cán bộ, kỹ sư và nhà khoa học qua từng thời kỳ. Chính những thế hệ đi trước đã đặt nền móng, truyền lại nhiệt huyết và tinh thần đổi mới sáng tạo cho đội ngũ chuyên gia, nhà nghiên cứu trẻ hôm nay.

Dấu mốc 60 năm cũng được Học viện lựa chọn để mở thêm những kết nối mới trong nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Trong ngày diễn ra Lễ kỷ niệm, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Tập đoàn Temix, Italia tổ chức Lễ khai trương Trung tâm Công nghệ Không gian Việt Nam – Italia (VISTC), mở thêm không gian hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, phát triển công nghệ không gian và hàng không – vũ trụ. Cũng tại sự kiện, Học viện và Temix tiếp tục ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác, nối dài quan hệ giữa hai bên trong nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng công nghệ.

Từ những bài toán kỹ thuật của ngành Bưu điện cách đây 60 năm đến những lĩnh vực công nghệ chiến lược hôm nay, hành trình của RIPT cho thấy một giá trị xuyên suốt: công nghệ có thể thay đổi, bài toán có thể thay đổi, nhưng năng lực nghiên cứu để nhận diện vấn đề, làm chủ công nghệ và tìm ra lời giải vẫn là nền tảng tạo nên giá trị của một viện nghiên cứu.

60 năm vì thế không chỉ là một dấu mốc để nhìn lại. Đó còn là điểm nối để Viện Khoa học Kỹ thuật Bưu điện tiếp tục đưa năng lực nghiên cứu vào những bài toán mới, tạo ra những công nghệ, sản phẩm và giải pháp có giá trị; tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, ngành Khoa học và Công nghệ và đất nước trong giai đoạn mới.

Một số hình ảnh của buổi Lễ: