Được hai Chính phủ Việt Nam – Australia lựa chọn là đơn vị chủ trì Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt – Australia, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đang từng bước biến sáng kiến hợp tác công nghệ chiến lược thành một hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo có những kết quả cụ thể.
Trong bối cảnh Việt Nam triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hợp tác công nghệ chiến lược Việt Nam – Australia đang được hai Chính phủ thúc đẩy mạnh mẽ.
Tháng 6/2025, Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt – Úc (AVSTC) được thành lập tại PTIT với sự hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) và Đại học Công nghệ Sydney (UTS), với Nokia là đối tác sáng lập từ phía doanh nghiệp.
Việc PTIT được lựa chọn chủ trì Trung tâm khẳng định vai trò của Học viện trong hợp tác quốc tế về công nghệ chiến lược, đồng thời tạo nền tảng kết nối năng lực nghiên cứu của Việt Nam với các trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu Australia.
Hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược
AVSTC tập trung vào những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như 5G/6G, AI, an ninh mạng, công nghệ lượng tử và các công nghệ số tương lai, kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý của hai nước.
Điểm nổi bật là các hoạt động được định hướng từ nghiên cứu đến thử nghiệm và ứng dụng. Hệ thống mạng 5G riêng (Private 5G) do Nokia hỗ trợ triển khai tại Trung tâm tạo môi trường để các nhóm nghiên cứu tiếp cận công nghệ, thử nghiệm giải pháp và phát triển sản phẩm mẫu.
Private 5G do Nokia hỗ trợ triển khai tại Trung tâm phục vụ thử nghiệm các giải pháp công nghệ mới
Cùng với đó, PTIT và các đối tác tổ chức các chương trình nghiên cứu, hội thảo, seminar, trường hè và đào tạo chuyên sâu, từng bước hình thành mạng lưới hợp tác giữa các nhà khoa học Việt Nam, Australia và quốc tế.
Những kết quả vượt kỳ vọng sau hơn một năm
Sau hơn một năm hoạt động, AVSTC đã đạt những kết quả nổi bật trên cả ba phương diện nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Trung tâm đã tài trợ 8 đề tài Seed Grant, được lựa chọn từ gần 30 đề xuất trong hơn 200 hồ sơ quan tâm, tập trung vào 5G/6G, AI, IoT, truyền thông lượng tử, blockchain, an ninh mạng…
100 suất học bổng nghiên cứu được triển khai, tạo cơ hội cho sinh viên và các nhà nghiên cứu trẻ tiếp cận các hướng công nghệ mới. Chương trình Women in Technology trao 19 giải thưởng cho các nhà khoa học nữ, khuyến khích phụ nữ tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Trong đào tạo, AVSTC phối hợp với Nokia đào tạo hơn 400 kỹ sư, giảng viên và sinh viên về 5G và AI; tổ chức Trường hè quốc tế với hơn 200 đại biểu và chuỗi seminar chuyên sâu với hơn 350 lượt tham dự, quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học quốc tế.
Những con số này cho thấy AVSTC đang từng bước hình thành một mạng lưới nghiên cứu và đào tạo thực chất, thay vì chỉ dừng ở hoạt động giao lưu, trao đổi học thuật.
Từ kết nối đến cùng tạo ra công nghệ
Giá trị lớn nhất của Trung tâm nằm ở mô hình hợp tác Chính phủ – trường đại học – doanh nghiệp giữa hai quốc gia.
Trong đó, Chính phủ tạo định hướng và nguồn lực; các trường đại học đảm nhiệm nghiên cứu, đào tạo; doanh nghiệp cung cấp công nghệ, hạ tầng và bài toán thực tế. PTIT giữ vai trò kết nối, tổ chức và phát huy thế mạnh về công nghệ, viễn thông, nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực.
Giai đoạn tiếp theo, PTIT định hướng đưa AVSTC từ xây dựng mạng lưới sang nghiên cứu chung, tạo sản phẩm, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Các sản phẩm mẫu được phát triển từ hoạt động nghiên cứu, hướng tới thử nghiệm trong thực tế, hoàn thiện công nghệ và từng bước chuyển giao cho doanh nghiệp
Ba hướng đột phá gồm xây dựng các nhóm nghiên cứu chung Việt Nam – Australia; tập trung vào AI, 5G/6G, công nghệ lượng tử, dữ liệu lớn, VR/XR gắn với các bài toán về y tế, giáo dục, đô thị thông minh, biến đổi khí hậu, quốc phòng, an ninh và kinh tế số; đồng thời phát triển AVSTC thành đầu mối kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong hợp tác công nghệ Việt Nam – Australia.
Hướng tới những sản phẩm cụ thể vào năm 2030
Đến năm 2030, PTIT đặt mục tiêu cùng các đối tác hình thành ít nhất 5 nhóm nghiên cứu chung, triển khai 10 nhiệm vụ nghiên cứu chung, tổ chức thường niên hội nghị và trường hè quốc tế, tăng cường trao đổi giảng viên, nghiên cứu sinh.
Đặc biệt, Trung tâm hướng tới phát triển 3-5 nền tảng, sản phẩm thử nghiệm có khả năng chuyển giao cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Từ một sáng kiến hợp tác giữa hai Chính phủ, AVSTC đang từng bước trở thành cầu nối của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam – Australia. Với vai trò chủ trì của PTIT, Trung tâm hướng tới một mục tiêu lớn hơn: không chỉ cùng trao đổi tri thức, mà cùng nghiên cứu, cùng phát triển nguồn nhân lực và cùng tạo ra những công nghệ có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực công nghệ chiến lược của Việt Nam.
PGS.TS Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho biết: “Trung tâm Công nghệ Chiến lược Australia – Việt Nam đang từng bước trở thành đầu mối kết nối về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Việt Nam và Australia. Mục tiêu của chúng tôi là phát triển những sản phẩm có tính ứng dụng cao, làm chủ và đưa các công nghệ chiến lược vào thực tiễn, qua đó góp phần giải quyết những bài toán lớn của Việt Nam và Australia”.
