Trong khuôn khổ Tuần lễ công dân dành cho tân sinh viên khóa 2026, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đã tổ chức các chuyên đề về bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống vi phạm pháp luật và an toàn trên không gian mạng. Không chỉ cung cấp kiến thức, chương trình còn giúp sinh viên hình thành kỹ năng tự bảo vệ mình, sử dụng Internet và mạng xã hội an toàn, văn minh, có trách nhiệm ngay từ những ngày đầu bước vào môi trường đại học.
Trang bị kiến thức pháp luật và ý thức công dân
Chuyên đề “Những vấn đề cơ bản về bảo đảm an toàn, trật tự, an toàn giao thông và công tác đấu tranh phòng, chống tệ nạn xã hội và các hành vi vi phạm pháp luật” đã cung cấp cho tân sinh viên những kiến thức thiết thực về chấp hành pháp luật, bảo đảm an toàn giao thông và nhận diện nguy cơ vi phạm.
Ở tuổi 18 – dấu mốc của sự trưởng thành và tự lập – việc hiểu đúng quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân là nền tảng để mỗi sinh viên chủ động bảo vệ bản thân, tôn trọng cộng đồng và có trách nhiệm với xã hội.
Mỗi cú nhấp chuột đều gắn với trách nhiệm
Bên cạnh kiến thức pháp luật, chuyên đề “An toàn trên không gian mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân” tập trung trang bị cho sinh viên bốn nhóm kỹ năng gắn trực tiếp với đời sống số.
Nhận diện nguy cơ trên không gian mạng: Sinh viên được phân tích các tình huống thực tế như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính, dụ dỗ cung cấp thông tin cá nhân, chiếm quyền tài khoản, phát tán đường link độc hại và thao túng tâm lý. Qua đó, sinh viên hiểu rằng nhiều rủi ro có thể bắt đầu từ một tin nhắn, cuộc gọi hoặc đường link tưởng như vô hại; sự cảnh giác và thói quen kiểm tra là lớp bảo vệ đầu tiên trên môi trường số.
Phòng, chống tin giả – “Kiểm trước, tin sau”: Trước tốc độ lan truyền nhanh chóng của thông tin trên mạng xã hội, sinh viên được hướng dẫn kiểm tra nguồn tin, đối chiếu thông tin, nhận diện dấu hiệu bất thường và cân nhắc hậu quả trước khi bình luận hoặc chia sẻ. Mỗi sinh viên cần thực hiện nguyên tắc “Kiểm trước, tin sau”, không tiếp tay phát tán thông tin chưa được kiểm chứng, sai sự thật hoặc có nội dung gây hoang mang, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Kỹ năng bảo vệ bản thân và danh tính số: Sinh viên được hướng dẫn bảo vệ dữ liệu cá nhân, mật khẩu, tài khoản mạng xã hội và thông tin thanh toán; thiết lập xác thực nhiều lớp; quản lý quyền riêng tư; thận trọng khi cung cấp thông tin, cài đặt ứng dụng hoặc thực hiện giao dịch trực tuyến. Bảo vệ danh tính số không chỉ là giữ an toàn cho tài khoản mà còn là chủ động quản lý hình ảnh, thông tin và dấu vết của bản thân trên Internet.
Ứng xử trên không gian mạng: Mỗi phát ngôn, hình ảnh, bình luận và lượt chia sẻ đều có thể tạo ra tác động đối với cá nhân và cộng đồng. Vì vậy, sinh viên cần giao tiếp tôn trọng, có văn hóa; không xúc phạm, bắt nạt, kích động hoặc cổ súy hành vi tiêu cực; đồng thời biết báo cáo nội dung xấu, độc và góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh.
Sinh viên PTIT – những công dân số có trách nhiệm
Chuyên đề có sự tham gia chia sẻ của các giảng viên giàu kinh nghiệm đến từ Khoa Nghiệp vụ cơ bản, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ An ninh, gồm Thiếu tá Hoàng Thị Trang – báo cáo viên trực tiếp, Trung úy Lê Tuấn Hưng và Thiếu úy Hà Mạnh Hiệp. Thông qua các tình huống thực tế, chương trình giúp sinh viên rèn luyện khả năng nhận diện, phòng tránh và xử lý rủi ro, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động.
Trong môi trường học tập gắn chặt với công nghệ như PTIT, sinh viên vừa là người thụ hưởng những tiện ích của Internet và mạng xã hội, vừa có trách nhiệm bảo vệ bản thân, tôn trọng quyền riêng tư của người khác và góp phần giữ gìn môi trường số an toàn. Trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ, mỗi sinh viên cần kiểm chứng thông tin, cân nhắc tác động và chịu trách nhiệm về hành vi của mình theo quy định của pháp luật.
Sử dụng Internet thông minh không chỉ là biết khai thác công nghệ phục vụ học tập, nghiên cứu và kết nối, mà còn là biết tự bảo vệ mình, lan tỏa thông tin tích cực và ứng xử có trách nhiệm. Đây là hành trang cần thiết để tân sinh viên PTIT trở thành những công dân số bản lĩnh, văn minh và có ích cho cộng đồng.
